Stil worden van Sobibor

Elburg heeft een indrukwekkend bezoek achter de rug in het Oost-Poolse Wlodawa; een aangrijpend moment was het voorlezen van de namen van omgebrachte Elburgse Joden in Sobibor, verder werd het Elburgse gezelschap ondergedompeld in Poolse gastvrijheid, cultuur en keuken.

Naar verwachting komen de Polen in september op hun beurt naar Elburg.

Een ‘Elburgs’ zestal bestaande uit ondermeer burgemeester Frans de lange, provinciaal internationaal vertegenwoordiger Doede Sijtsma en twee Sjoel-bestuurders reisde af naar Wlodawa om de eerste contacten te leggen. De vierdaagse trip naar Wlodawa stond vooral in het teken van het bij het district (powiat) Wlodawa behorende Sobibor en de synagoge van Wlodawa. Deze synagoge is één van de fraaiste uit Polen.

Op woensdagavond werd al direct na aankomst te Warschau een tentoonstelling in de universiteitsbibliotheek over Sobibor bekeken. Op donderdagmiddag werd het Sobibor-museum bezichtigd. In de bossen van Sobibor een doodse stilte in een verlaten omgeving, geïsoleerd van de bewoonde wereld. Burgemeester De Lange las de namen van de tien Elburgse slachtoffers in Sobibor voor en gaf een korte levensbeschrijving van ieder:”Als vertegenwoordigers van de gemeente Elburg en de Sjoel, van de stad Elburg uit Nederland, gedenken wij op deze plaats de Joodse inwoners van onze stad die stierven in het vernietigingskamp Sobibor, als slachtoffer van de holocaust onder het Nazi-regime in de Tweede Wereldoorlog.”

Voor het eerst dat een Elburgse burgervader dit op deze wijze kon gedenken, wat het een unieke bijeenkomst maakte. Na een minuut stilte zetten de zes delegatieleden, brandende kandelaars ter nagedachtenis op het asheuvelvormige grafmonument, op de plek van kamp 3, waar de gaskamers zich bevonden. Een plaats om echt stil van te worden, het enig hoorbare was het hamerend geluid in de verte van een paar spechten.

De jongerengroep ‘In Posterum’, afkomstig van het gymnasium Wlodawa, ging op vrijdagochtend in gesprek met de Elburgse delegatie. Doede Sijtsma van de provincie Gelderland hield een korte toespraak waarin hij erop wees dat het zo belangrijk is voor nabestaanden van Sobibor-slachtoffers dat de herinnering levend gehouden wordt door een groep betrokken en enthousiaste jongeren uit Wlodawa. Op de vraag waarom ze zich zo bezig houden met dit onderwerp antwoordde één van de Poolse jongeren: “Het kan niet anders dan dat we hier mee bezig zijn, het is zo dichtbij gebeurd, we moeten dit blijven herinneren.” De Poolse keuken liet het Elburgse gezelschap zich tijdens de reis ook smaken. Kennis werd gemaakt met Poolse  gerechten als zurek, pierogi, zupa grzybowa (paddenstoelensoep) en tijdens het afscheidsdiner vrijdagavond ook met zubrowka.

De vertegenwoordigers van Wlodawa worden waarschijnlijk welkom geheten in september dit jaar. Theo van Ledden van Sjoel Elburg: “Hoe we als Elburgs museum de synagoge van Wlodawa verder kunnen helpen, is eigenlijk pas goed in te schatten na het tegenbezoek; dan kunnen zij zien hoe wij het in Elburg aangepakt hebben.” Er wordt ook door burgemeester Frans de Lange al vooruitgeblikt op het bezoek van Wlodawa aan Elburg: tegen de Poolse delegatie”: “We hebben in Elburg  vele musea,  die we jullie graag  allemaal laten zien.”

Samenwerking in de steigers

“Het was een geslaagde reis, het was leerzaam, we hebben veel informatie gekregen vanuit Wlodawa. Hoogtepunten deze reis waren de herdenking op Sobibor, en het gesprek met de groep leerlingen op de middelbare school, zoals zij bezig zijn met de herinnering aan het verleden. Indrukwekkend, zij zijn erg actief. De ontvangst was allerhartelijkst. Na het tegenbezoek van Wlodawa in Elburg gaan we concreet naar mogelijkheden van eventuele samenwerking kijken. Wat we nu al wel kunnen melden is dat we proberen middelbare scholen in contact te brengen met de school in Wlodawa. Dat willen we op korte termijn al voorstellen en de mogelijkheden ervan onderzoeken.” adus bestuursambtenaar Rinus Hofstede die ook mee was naar Wlodawa.  Theo van Ledden, vorzitter Sjoel Elburg, vult aan: “De ontmoeting  met de leerlingen van In Posterum was zo inspirerend dat we al kunnen zeggen dat we serieus op zoek gaan naar mogelijkheden voor een uitwisseling van scholen.”  Starosta Wieslaw Holaczuk zei in een toespraak tijdens het afscheidsdiner dat Wlodawa hoopt op goede vriendschappelijke contacten met Elburg in de nabije toekomst: “Veel van onze projecten zouden niet mogelijk zijn zonder hulp uit Nederland” verwees hij naar de langdurige samenwerking tussen provincie Lubelskie en provincie Gelderland die al vanaf 1993 bestaat.

Synagoge in Wlodawa, een van de best bewaard gebleven exemplaren in Polen

Synagoge Wlodawa

Dit bericht werd geplaatst in Wlodawa. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s