De ‘nieuwe feiten’ van Konzentrationslager Warschau

De ‘nieuwe feiten’ van concentratiekamp Warschau

-WARSCHAU-

Verrassend: Het 8uur-journaal van 4 mei 2012 –net na de Dodenherdenking- opende met Warschau. ‘Nieuwe feiten’ werden ons beloofd over concentratiekamp Warschau. KZ Warschau, hoewel toegedekt door de op veel grotere schaal gebeurde en meer bekende drama’s op Pools grondgebied, is op zichzelf niet ‘nieuw’ te noemen.

Het boek ‘Bloedlanden’ (uitgekomen in 2010) van Timothy Snyder noemt KZ Warschau in het hoofdstuk ‘Verzet en verbranding’. Snyder baseert zich op zijn beurt op een studie van Boguslaw Kopka uit 2007 over het Warschause concentratiekamp. Ook Wladyslaw Bartoszewski schreef al tientallen jaren terug over het concentratiekamp in ‘Warszawski Pierscien’.

De situatie die ze in Concentratiekamp Warschau aantroffen was zo afschuwelijk dat sommigen vroegen of ze naar Auschwitz teruggestuurd konden worden om vergast te worden.” (Kopka) Konzentrationslager Warschau was één van de allergruwelijkste nazi-scheppingen, concludeert Snyder.

http://www.ipn.gov.pl/portal/en/2/245/Promotion_of_Boguslaw_Kopkas_book_Konzentrationslager_Warschau_History_and_Conse.html

vijf verschillende kampen onderling verbonden

De 60e ste verjaardag van de Warschau-opstand van augustus 1944 (niet te verwarren met de getto-opstand uit april 1943) werd herdacht met een monumentaal boek van historicus Norman Davies: Warschau ’44, verschenen in 2004. Daarin stond Davies ook al stil bij KZ Warschau. Volgens Davies’ documentatie is  KZ Warschau al opgericht in 1942 en zou het een klein kamp zijn geweest in afgesloten stratenblokken. “KZ Warschau is zo goed als uit de geschiedenisboeken verdwenen, maar het weerzinwekkende bestaan ervan was maar al te waar en in de documenten van het Neurenberg Tribunaal komt de naam wel degelijk voor.” zo schrijft de Britse historicus. Het kamp ontstond op persoonlijke instructie van Himmler en was in bedrijf van oktober 1942 tot augustus 1944. Davies noemt een netwerk van vijf afzonderlijke kleinere kampen met elkaar verbonden door spoorlijnen. Eén van die kampen, in westelijk Warschau, had eerder in 1939 als doorgangskamp voor krijgsgevangenen, gefunctioneerd.

Twee kampen lagen in het getto (ulica Gesiowska en ulica Bronifraterska) en twee kampen bij Dworzec Zachodnia. Davies refereert ondermeer aan het Poolstalige boek van Maria Trzinska: Oboz Zaglady w Centrum Warszawy: Konzentrationslager Warschau. Bij de ulica Gesiowska waren drie gaskamers in bedrijf en bleven dit tot augustus 1944. Davies stelt dat alle pogingen om slachtofferaantallen vast te stellen op onbeantwoorde vragen stuiten. Volgens de hoogste schatting zou het om 200.000 doden gaan. Davies wijst erop dat de misdaden in KZ Warschau en die in de voormalige getto,  strikt van elkaar gescheiden horen te worden. In de NOS-reportage meent NIOD-directeur Johannes Houwink Ten Cate overigens dat het om 6500 slachtoffers gaat. De discussie onder historici gaat er ondermeer om of KZ Warschau verklaard kan worden vanuit het ‘Pabst plan’ (neue Deutsche stadt Warschau) met de doelstelling het inwonertal terug te brengen naar 500.000

Volgens Timothy Snyder, in Bloedlanden, werd op 1 juni 1943 door Himmler het bevel gegeven om een Konzentrationslager in Warschau te bouwen. Op de dan nog smeulende resten van het Joodse getto:

“Binnen de brede omheining door de muren van het voormalige getto werd Concentratiekamp Warschau omheind door een kleinere afsluiting van prikkeldraad en wachttorens. Er woonden een paar honderd Polen en een paar honderd Joden. Dat waren voor het merendeel geen Poolse joden, maar Joden uit andere delen van Europa. Zij waren uit hun vaderland weggevoerd naar Auschwitz, geselecteerd voor arbeid in plaats van voor de gaskamer, en vervolgens naar Concentratiekamp Warschau gestuurd. Ze kwamen uit Griekenland, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, België en Nederland. De situatie die ze in Concentratiekamp Warschau aantroffen was zo verschrikkelijk dat sommigen vroegen of ze naar Auschwitz teruggestuurd konden worden om vergast te worden.” (citaat uit Boguslaw Kopka-Konzentrationslager Warschau, history and consequenses)

Bevrijding KZ Warschau door Poolse thuisleger (AK)

Wat in de reportage van de NOS niet aan bod komt, is de bevrijding van de gevangenen door het Poolse Thuisleger (AK) op 5 augustus 1944. Dat gegeven doet de geschiedenis meer recht  dan de opmerking in het NOS-artikel dat ‘de Russen naderden’. De Russen naderden inderdaad en schreven een uiterst cynisch hoofdstuk van de Tweede Wereldoorlog. Stalin verbood het de geallieerden om bij te tanken op Russisch grondgebied (zodat er geen luchtsteun mogelijk was tijdens de Warschau Opstand die op 1 augustus begon) en liet de Duitsers Warschau compleet vernietigen. Het paste in de geslepen opvatting van Stalin om een verzwakt Polen na de oorlog terug te krijgen. Negentig SS-ers bewaakten het kamp, de bevrijders van de Zoska stormtroepen versloegen hen en wisten 348 gevangenen te bevrijden, waarvan de meeste buitenlandse Joden waren.

De Zoska stormtroepen bevrijden  het kamp “Ganzenhof” aan de ulica Gesiowska. Een ooggetuigenverslag van kapitein Waclaw Micuta: Met een tank rijden ze op hun doel af, in de vuurlinie van wachttorens aan de ulica Okopowa. Ze zien joden in een rij staan klaar om zich bij het opstandsleger te voegen.

“Ik zag iets ongelooflijks Minstens honderd gevangenen stonden op militaire wijze in twee lange rijen op het binnenplein van het kamp…Niet alleen waren ze ongebroken door de wreedheden van de nazi’s, maar ze hadden ook voor elkaar gekregen zichzelf te organiseren, ondanks de omstandigheden in het kamp, en zichzelf voor te bereiden voor als het moment zich aandiende…Velen van hun namen of pseudoniemen zijn te vinden in Zoska’s afdeling van Warschau’s militaire begraafplaats.” (Waclaw Micuta)

 

‘Interview met een beul’

Een in Polen bekend boek over Warschau en haar vernietiging is geschreven door journalist Kazimierz Moczarski. Moczarski die deel uitmaakte van de Armia Krajowa (AK) (Het Poolse Thuisleger) deelde in 1949 zijn cel met Jurgen Stroop, de SS-commandant die opdracht gaf om het Joodse getto in Warschau na de opstand uit 1943 te verwoesten. 255 dagen brachten beiden door in dezelfde cel en interviewde Moczarski de persoon die het Warschause getto vernietigde.

Kazimierz Moczarski- Rozmowy z katem. Conversations with an executioner.

Dit bericht werd geplaatst in Warschau. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s