C+M+B: Christus Mansionem Benedictat, Caspar, Melchior en Balthasar

Waarom verschijnt op 6 januari in Polen op de voordeuren van huizen het opschrift “C + M + B”? Het is de afkorting van de drie koningen Caspar Melchior en Balthasar, bovendien staan de tekens voor Christus Mansionem Benedictat

Image .

 Op 6 januari is het Driekoningen, een christelijke feestdag waar ik als goed opgevoede protestant van de Veluwe uiteraard zelden van gehoord had. In Polen is Driekoningen in 2011 teruggekeerd als nationale vrije dag, nadat de communisten het afgeschaft hadden in 1960. In veel zuid-Europese landen is Driekoningen ook een vrije dag, zo vlak na Kerstmis en Oud en Nieuw.

De wijzen uit het oosten, in de katholieke traditie de drie Koningen, kwamen met hun geschenken naar de pasgeboren Christus. Wierook, mirre en goud. Zij brachten wereldse rijkdommen naar Jezus in de kribbe. Mattheüs 2, vers 1-18 beschrijft de komst van de ‘magiërs’(De Nieuwe Bijbelvertaling, 2004) uit het Oosten die op zoek zijn naar de pasgeboren koning der Joden. Zij hadden een ster zien opgaan en willen de nieuwe koning eer bewijzen. Opvallend is dat de Statenvertaling het heeft over ‘wijzen uit het Oosten’ en Het Boek noemt ze zelfs “sterrenkundigen”.

Koning Herodes wil het pasgeboren kind ombrengen met behulp van informatie van de magiërs/wijzen/sterrenkundigen/koningen maar wordt door hen misleid. Jozef en Maria wijken uit naar Egypte en belanden later met Jezus in Nazareth. In de loop der eeuwen is het oorspronkelijke verhaal van Mattheüs uitgebreid. De oosterse aanduiding magiërs veranderde in wijzen of koningen. Hun aantal werd vastgesteld op drie. Onder hun Griekse namen Apellius, Amerius en Damascus werden ze niet bekend maar vooral onder de verlatijnste Perzische namen Caspar, Melchior en Balthasar. De betekenis van het Driekoningen-verhaal werd het brengen van eer en hulde door verschillende volkeren aan kerstkind Jezus Christus. Balthasar zou uit Azië afkomstig zijn. Melchior uit Europa en Caspar uit Saba (Ethiopië)

Driekoningen heet ook wel de Epifanie of ‘Openbaring van de Heer’: Solemnitas Ephiphaniae Domini. Volgens de katholieke kalender is Driekoningen het eerste in een reeks van drie feesten ter nagedachtenis aan Christus’ kindertijd. De zondag na Driekoningen wordt ‘de Doop van de Heer’ of ‘het Doopsel van Jezus’ gevierd. De ‘opdracht van de Heer in de tempel’ ten slotte wordt op 2 februari gevierd. (Tegelijk met de Maria-lichtmis –het zuiveringsoffer van Maria veertig dagen na Jezus’geboorte –Purificatio Mariae) Zie Lucas 2: 22-35 (opdracht in de tempel in Jeruzalem) en Leviticus 12 (voorschriften omtrent de kraam vrouw) Behalve een verwijzing naar de drie koningen Caspar Melchior en Balthasar staan de letters C + M + B vooral voor de Latijnse uitdrukking ‘Christus Mansionem Benedicat’. ‘Christus zegene dit huis’ Na Driekoningen siert die lettercombinatie vele huizen in Polen. Daarmee wordt gevraagd aan Christus om het huis te zegenen en het kwaad af te wenden het komende jaar. De met krijt opgebrachte letters blijven in ieder geval tot Pinksteren op de deuren.

Dit bericht werd geplaatst in Typisch Pools. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s